© 2026 فیترادو | FitRado — تمامی حقوق محفوظ است.
ساختهشده برای مربیان فیتنس ایرانی
نیتراتها بهطور طبیعی در سبزیجات ریشهای مانند چغندر یافت میشوند، اما این ترکیبات تا زمانی که در دهان به نیتریت تبدیل نشوند، فایدهای برای بدن ندارند. باکتریهای دهان این تبدیل شیمیایی حیاتی را انجام میدهند؛ نیتریت حاصله سپس باعث گشاد شدن و شل شدن عروق خونی شده، جریان خون را بهبود بخشیده و در نهایت به کاهش فشار خون کمک میکند. از آنجا که این فرآیند محدودیتهایی برای میزان نیترات قابل استفاده توسط بدن ایجاد میکند، دانشمندان به دنبال راهکارهایی برای کارآمدتر ساختن این تبدیل هستند. یکی از فرضیههای مطرحشده این است که افزایش اسیدیته بزاق میتواند سرعت این واکنش شیمیایی را بالا ببرد.
برای بررسی این فرضیه، محققان از دانشگاه کینگز کالج لندن و دانشگاه ریدینگ، یک مطالعه متقاطع بر روی داوطلبان سالم انجام دادند. شرکتکنندگان پیش از جویدن آدامس، یک شات آب چغندر مصرف کردند. در یکی از جلسات، شرکتکنندگان آدامس حبابساز حاوی قند (Hubba Bubba) و در جلسه دیگر (با فاصله حداقل یک هفته)، آدامس بدون قند (Wrigley's Extra) را به مدت ۳ تا ۶ ساعت جویدند. در طول آزمایش، نمونههای خون و بزاق جمعآوری و فشار خون پایش شد.
نتایج نشان داد که جویدن آدامس حاوی قند، اسیدیته بزاق را به میزان قابلتوجهی افزایش داد و منجر به افت ۱.۴ واحدی در pH دهان شد. این افزایش اسیدیته منجر به افزایش ۴۵ درصدی سطح نیتریت در دهان و افزایش ۲۵ درصدی سطح نیتریت در گردش خون کامل بدن گردید. علاوه بر این، گروه آدامس شیرین کاهش قابلتوجهی در فشار خون تجربه کردند: فشار خون سیستولیک (فشار هنگام انقباض قلب) حدود ۳ میلیمتر جیوه و فشار خون دیاستولیک (فشار هنگام استراحت قلب) تقریباً ۲ میلیمتر جیوه نسبت به گروه آدامس بدون قند کاهش یافت.
دکتر اندرو وب، محقق ارشد این مطالعه، تأکید میکند که این یافتهها نباید به عنوان توصیهای برای جویدن منظم آدامس شیرین به عنوان روش کنترل فشار خون تفسیر شوند. اثرات مشاهدهشده موقتی بوده و مصرف مداوم محصولات قندی، خطرات شناختهشدهای برای سلامت دندان و متابولیسم عمومی بدن به همراه دارد. دکتر وب توضیح میدهد: «در حالی که تحقیقات قبلی نشان داده بود کاهش اسیدیته (مانند مصرف آب گریپفروت) تبدیل نیترات را مختل میکند، این اولین بار بود که تأثیر افزایش اسیدیته به مدت چندین ساعت در کل بدن بررسی شد.»
این کشف میتواند برای ورزشکارانی که از نیترات غذایی برای بهبود عملکرد ورزشی استفاده میکنند، مفید باشد. دکتر شارلوت میلیز، همنویسنده و محقق دانشگاه ریدینگ، اشاره میکند که باکتریهای دهان نقش حیاتی در تبدیل نیترات به ترکیبات مفید دارند و وجود قند محیط مناسبتری برای این فرآیند ایجاد میکند. اگرچه مصرف مکرر قند توصیه نمیشود، اما این یافته مفهوم ثابتشدهای (Proof of Concept) ارائه میدهد که روشهای جایگزین و سالمتر برای بهبود تبدیل نیترات قابل توسعه است.
علاوه بر این، تیم تحقیقاتی پیشنهاد میکند که آدامسهای شیرین نسبت به نوشیدنیهای شیرین، اثر بیشتری دارند زیرا مدت زمان بیشتری در دهان باقی میمانند. تیم اکنون برنامهریزی میکند تا مطالعهای بزرگتر روی ورزشکاران انجام دهد تا تأثیر آدامس شیرین بر متابولیسم نیترات، فشار خون و عملکرد ورزشی را بهطور دقیقتر بررسی کند. این پژوهش در مجله بریتانیایی داروشناسی بالینی منتشر شده است.
