© 2026 فیترادو | FitRado — تمامی حقوق محفوظ است.
ساختهشده برای مربیان فیتنس ایرانی
استئوآرتریت زانو شایع‌ترین شکل آرتروز در جهان است و بر بیش از ۳۶۵ میلیون بزرگسال تأثیر می‌گذارد. این بیماری تنها تخریب غضروف نیست، بلکه شامل التهاب مفصلی، تغییرات بافتی اطراف و حساس‌تر شدن اعصاب دروازه درد می‌شود. درمان‌های معمول شامل فیزیوتراپی، داروهای ضدالتهاب و تزریق داخل مفصلی هستند. وقتی این روش‌ها جواب ندهند، تعویض مفصل پیشنهاد می‌شود، اما گزینه‌ای برای همه نیست. دکتر فلورین نیمای فلکنشتاین از دانشگاه شاریتِ برلین می‌گوید: «برای بسیاری از بیماران، یک شکاف درمانی وجود دارد.»
روش جدیدی به نام امبولیزاسیون شریان جنیکولار (GAE) به شکلی متفاوت وارد میدان شده است. به جای تمرکز بر غضروف فرسوده، این روش عروق خونی غیرطبیعی و متراکم را هدف قرار می‌دهد. با استفاده از کاتتر نازک و تصویربرداری فلوروسکوپی، ذرات ژلاتینی ریز و محلول که ظرف چند ساعت جذب بدن می‌شوند، وارد این عروق می‌گردند تا جریان خون را به‌صورت انتخابی کاهش دهند. این کار التهاب و سیگنال‌های عصبی درد را تعدیل می‌کند بدون آنکه گردش خون طبیعی زانو مختل شود. در یک مطالعه پیش‌بینانه و تک‌مرکزی که بین ژوئیه و نوامبر ۲۰۲۴ انجام شد، ۱۹۴ بیمار (۱۱۴ زن و ۸۰ مرد با میانگین سن ۶۹ سال و BMI مدیانه ۲۸/۴) تحت این روش قرار گرفتند. تمام شرکت‌کنندگان حداقل سه ماه مراقبت‌های محافظه‌کارانه را بدون تسکین کافی تجربه کرده بودند. در مجموع ۲۳۹ جلسه امبولیزاسیون انجام شد که ۱۰۰٪ از نظر فنی موفقیت‌آمیز بود. عوارض جانبی خفیف و موقتی تنها در ۶/۷٪ موارد دیده شد و هیچ رویداد نامطلوب متوسط یا شدیدی گزارش نشد.
نتایج این مداخله چشمگیر بود. بر اساس مقیاس نمره‌دهی درد، میانگین درد بیمار از ۷ قبل از درمان به ۴ در شش هفته، و به ۳ در شش ماه و دوازده ماه افت کرد. این یعنی بیش از ۵۰٪ کاهش درد که تا یک سال پایدار ماند. بر اساس پرسشنامه استاندارد KOOS، نمره فعالیت‌های روزمره از ۵۳ به ۷۱/۵، تفریح و ورزش از ۱۵ به ۳۶، علائم آرتروز از ۵۱ به ۶۸، بخش درد از ۴۴ به ۶۵ و کیفیت زندگی از ۱۹ به ۴۰ در ماه دوازدهم بهبود یافت. با اعمال آستانه‌های بهبود بالینی، ۸۰٪ بیمارانی که ارزیابی شدند، به بهبود قابل‌توجه در سطح زندگی دست یافتند.
با این وجود، جامعه علمی هشدار می‌دهد که این درمان قطعا پیشرفت آرتروز را کند نمی‌کند یا غضروف بازسازی شده را برنمی‌گرداند. مطالعه‌های بعدی نتایج متناقضی نشان داده‌اند. یک کارآزمایی تصادفی‌شده در سال ۲۰۲۶ بهبود ۷۲/۷٪ درد را در گروه امبولیزاسیون نشان داد، اما کارآزمایی‌های کنترل‌شده با دارونما در همان سال تفاوت معناداری بین امبولیزاسیون و گروه شاهد نشان ندادند. متاآنالیزها نیز قطعیت شواهد را کم یا بسیار کم ارزیابی می‌کنند و تأکید می‌نمایند که مداخلات دقیق‌تری نیاز است.
یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که امبولیزاسیون عروق زانو با ذرات محلول، می‌تواند به‌عنوان یک گزینه کم‌تهاجمی میان‌گذر برای ورزشکاران و فعالانی که به درمان‌های محافظه‌کارانه پاسخ نداده‌اند، درد مزمن را به‌طور قابل‌توجهی کاهش داده و عملکرد روزمره و ورزشی را تا ۱۲ ماه بهبود بخشد. مربیان و مدیران باشگاه‌ها باید توجه داشته باشند که این روش جایگزین توانبخشی و اصلاح الگوهای حرکتی نیست، بلکه می‌تواند پنجره‌ای برای شروع مجدد تمرینات تخصصی با شدت کنترل‌شده فراهم کند. با توجه به شواهد متغیر، تصمیم‌گیری برای این مداخله باید حتماً در چارچوب ارزیابی دقیق پزشک متخصص و با در نظر گرفتن وضعیت بالینی فرد، بدون انتظارات غیرواقعی درباره بازسازی غضروف یا درمان قطعی آرتروز انجام شود.
