© 2026 فیترادو | FitRado — تمامی حقوق محفوظ است.
ساختهشده برای مربیان فیتنس ایرانی
بیش از یک میلیارد نفر در سراسر جهان با چاقی دستوپنجه نرم میکنند، وضعیتی که خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی-عروقی و سرطان را افزایش میدهد. اگرچه کاهش وزن از طریق رژیم و ورزش دشوار است، اما نسل جدیدی از داروهای لاغری ظهور کردهاند که مستقیماً روی گیرندههای خاص مغزی اثر میگذارند. داروهایی مانند وگوزی (Wegovy) و اوزمپیک (Ozempic) با فعالسازی گیرندهی GLP-1R عمل میکنند. اما معما زمانی آغاز شد که داروهایی با هدفگیری گیرندهی دیگری به نام GIPR (پپتید وابسته به گلوکز) وارد میدان شدند. داروهایی مانند مونجارو (Mounjaro) و زپباند (Zepbound) این گیرنده را فعال میکنند، در حالی که داروی در حال آزمایش ماریتاید (MariTide) آن را مسدود میکند. سوئیچ این سوال بزرگ برای دانشمندان بود که چگونه دو اثر متضاد بر یک گیرنده، به یک نتیجهی واحد یعنی کاهش وزن منجر میشوند.
محققان در موسسهی علم متابولیک دانشگاه کمبریج، با انجام آزمایشهای دقیق روی موشهای مهندسیشدهی ژنتیکی، این راز را در Nature Metabolism فاش کردند. آنها گیرندههای GIPR را به طور انتخابی از نواحی خاصی از مغز حذف کردند تا ببینند هر منطقه چه نقشی دارد. نتایج نشان داد که داروهای فعالکنندهی GIPR (آگونیستها) عمدتاً از طریق ساقهی مغز (Brainstem) عمل میکنند. ساقهی مغز که در پایهی مغز و بالای نخاع قرار دارد، نقش کلیدی در تنظیم اشتها و حالت تهوع دارد. فعالسازی گیرنده در این ناحیه باعث کاهش اشتها و در نهایت کاهش وزن شد.
از سوی دیگر، داروهای مسدودکنندهی GIPR (آنتاگونیستها) از مسیر متفاوتی در هیپوتالاموس (Hypothalamus) اقدام کردند. هیپوتالاموس ناحیهای حیاتی برای تنظیم گرسنگی و وزن بدن است. محققان دریافتند که در این ناحیه، گیرندهی GIPR مانند یک «ترمز» عمل میکند که پاسخ مغز به سیگنالهای سیری را محدود میسازد. وقتی این گیرنده مسدود میشود، آن ترمز آزاد شده و سیگنالهای سیری تأثیر قویتری بر کاهش مصرف غذا میگذارند. بنابراین، هر دو نوع دارو با مکانیسمهای متفاوتی در نواحی متفاوت مغز، منجر به کاهش وزن میشوند.
این کشفیات فقط جنبهی تئوریک ندارند. محققان دریافتند که مسدود کردن گیرندهی GIPR میتواند اثرات داروهای نوظهوری که روی گیرندهی آمیلین هدف قرار میدهند را نیز تقویت کند. این یافته نشان میدهد که آنتاگونیستهای GIPR ممکن است در آینده برای تقویت کلاسهای مختلف داروهای چاقی مفید باشند. به طور خاص، داروی ماریتاید که همزمان GIPR را مسدود و GLP-1R را فعال میکند، با بهرهگیری از این دو مسیر موازی مغزی، عملکرد بهینهای از خود نشان داده است.
