© 2026 فیترادو | FitRado — تمامی حقوق محفوظ است.
ساختهشده برای مربیان فیتنس ایرانی
محققان دانشگاه لیورپول و لیدز با هدایت پروفسور جو هارولد و پروفسور جیسون هلفورد، یک کارآزمایی بالینی دقیق به مدت ۱۰۴ هفته (دو سال) را بر روی ۴۹۳ بزرگسال دارای اضافه وزن یا چاقی انجام دادند. شرکت‌کنندگان در یک برنامه رفتاری ساختاریافته مدیریت وزن حضور داشتند و به صورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: یک گروه روزانه آب و گروه دیگر نوشیدنی‌های رژیم موجود در بازار را مصرف می‌کردند. این مطالعه که در نشریه معتبر بریتانیایی British Journal of Nutrition منتشر شده و با حمایت American Beverage Association انجام شد، تأکید دارد که تیم پژوهشی کاملاً مستقل از تأمین‌کننده عمل کرده و کنترل کامل بر تحلیل و انتشار نتایج داشته است. هدف اصلی این پژوهش بررسی این پرسش بود که آیا کاهش مصرف قند با جایگزینی آن به کمک شیرین‌کننده‌های غیرتغذیه‌ای می‌تواند بر تنظیم اشتها یا مدیریت وزن اثر معکوس بگذارد یا خیر.
یافته‌های کلیدی این کارآزمایی طولی نشان دادند که مصرف نوشیدنی‌های حاوی شیرین‌کننده‌هایی مانند آسپارتام، آسولفام پتاسیم و سوکرازول، همانند آب خالص عمل می‌کنند. در پایان ۱۰۴ هفته، گروه مصرف‌کننده نوشیدنی‌های رژیمی در مجموع ۴.۸ کیلوگرم و گروه آب ۳.۷ کیلوگرم کاهش وزن داشتند که این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود. هر دو گروه کاهش وزن خود را در طول دو سال حفظ کردند، حتی در سال پایانی که دیگر هیچ نظارت یا حمایتی دریافت نمی‌کردند. علاوه بر تراز وزن، هر دو گروه شاهد کاهش دور کمر و دور باسن، بهبود ترکیب بدنی و ارتقای چندین بیومارکر متابولیک بودند. پژوهشگران تأکید کردند که هیچ تفاوت بالینی معناداری در شاخص‌هایی مانند فشار خون و کلسترول بین مصرف‌کنندگان شیرین‌کننده‌ها و گروه آب مشاهده نشد. همچنین سطح مصرف قند در هر دو گروه کاهش یافت، به طوری که این کاهش در گروه نوشیدنی‌های بدون قند اندکی بیشتر بود.
این نتایج در تقابل با برخی نگرانی‌های اخیر سازمان بهداشت جهانی (WHO) قرار می‌گیرد که بر پایه مطالعات مشاهده‌ای، استفاده از شیرین‌کننده‌های غیرقندی را برای کنترل وزن توصیه نکرده است. محققان با ارائه شواهد بالینی بلندمدت و تصادفی‌سازی‌شده (RCT)، ادعاهایی مبنی بر اختلال شیرین‌کننده‌ها در تنظیم اشتها یا ایجاد آسیب متابولیک بلندمدت را رد می‌کنند. پروفسور هارولد خاطرنشان می‌کند که این پژوهش که دنباله‌ای بر یافته‌های منتشرشده در سال ۲۰۲۳ در International Journal of Obesity است، می‌تواند مبنایی محکم برای بازنگری در راهنماهای آینده WHO و سیاست‌های سلامت عمومی باشد. در این مطالعه، میزان شیرین‌کننده‌های مصرفی شرکت‌کنندگان به‌طور قابل‌توجهی زیر آستانه‌های ایمنی تعیین‌شده توسط EFSA (اثریابی مواد غذایی اروپا) باقی ماند.
برای مربیان، ورزشکاران و مدیران باشگاه‌های تناسب‌اندام، پیام این پژوهش روشن است: نوشیدنی‌های رژیمی می‌توانند یک جایگزین کارآمد و بدون کالری در کنار برنامه‌های مدیریت وزن باشند و لزوماً باعث توقف پیشرفت یا افزایش اشتها نمی‌شوند. هنگام طراحی پروتکل‌های تغذیه‌ای، می‌توان از این نوشیدنی‌ها برای کاهش ناگهانی کالری دریافتی و جایگزینی با نوشیدنی‌های شیرین معمول استفاده کرد، بدون آنکه نگرانی خاصی درباره عوارض بلندمدت متابولیک یا افت عملکرد بدنی وجود داشته باشد. با این حال، تأکید بر رعایت میزان استاندارد مصرف، اولویت‌دهی به آب خالص به‌عنوان پایه هیدراتاسیون روزانه و پایش مستمر واکنش‌های فردی در فرآیند کاهش وزن، همچنان اصول پایه‌ای مدیریت تغذیه در محیط‌های حرفه‌ای ورزشی باقی می‌مانند.
