© 2026 فیترادو | FitRado — تمامی حقوق محفوظ است.
ساختهشده برای مربیان فیتنس ایرانی
داروی تیرزپاتید با نامهای تجاری مونجارو و زپبانده، که هماکنون برای مدیریت وزن در بزرگسالان مبتلا به اضافه وزن و چاقی همراه با بیماریهای زمینهای، و همچنین کنترل دیابت نوع ۲ درماننشده مورد تأیید قرار گرفته است، پیشتر به دلیل عملکرد دوگانهاش شناخته میشد. این دارو همزمان گیرندههای دو هورمون مهم GIP و GLP-1 را هدف قرار میدهد و کاهش قابلتوجهی در وزن ایجاد میکند. اما پرسش اصلی این بود که آیا این کاهش وزن صرفاً ناشی از کاهش ورودی غذاست یا مکانیسمهای متابولیک پنهانی نیز در کار است؟ برای پاسخ به این سوال، پژوهشگران به مدلی آزمایشگاهی روی موشها روی آوردند، زیرا بررسی دقیق بافتی چربی در انسان بهراحتی امکانپذیر نیست.
در این مطالعه که توسط ماریون پیرو، پژوهشگر دانشگاه بارسلون و موسسات IBUB و سن خوان ده دو به رهبری میشد، موشهای چاقی که رژیم غذایی پرچرب مصرف میکردند، تحت درمان با تیرزپاتید قرار گرفتند. تیم تحقیق گروه کنترل را موشهایی تشکیل دادند که دارو دریافت نکردند اما دقیقاً همان میزان غذا به آنها داده شد. این روش دقیق، به دانشمندان اجازه داد تغییرات مستقیم دارو را از عوارض ناشی از پرخوری یا کمخوری جدا کنند. نتیجه تحلیلها روشن بود: تیرزپاتید بافت چربی قهوهای را بهطور مستقیم فعال میکند. در حالی که چربی سفید وظیفه اصلیاش ذخیره چربی است و معمولاً در چاقی تجمع مییابد، چربی قهوهای تخصصش استفاده از انرژی و «سوختن» کالریهای دریافتی از غذاست.
پژوهشگران دریافتند که این فعالسازی با افزایش ظرفیت سوزاندن انرژی متابولیک و تولید مولکولهایی به نام باتوکین همراه است که برای سلامت متابولیک مفیدند. بهعبارت دیگر، این دارو نهتنها وزن بدن را کاهش میدهد، بلکه با فعالسازی چربی قهوهای، گلوکز و چربی را درون بدن میسوزاند. این فرآیند میتواند بهطور مستقیم بر کاهش قند خون، کاهش سطح چربی خون و بهبود کلی متابولیسم اثر بگذارد. نکته حائز اهمیت این است که در تلاشهای گذشته برای فعالسازی دارویی چربی قهوهای، اغلب با عوارض ناخواسته، بهویژه تأثیرات منفی بر قلب مواجه میشدند؛ اما تیرزپاتید این اثرات جانبی را ندارد و حتی مزایای قلبیوعروقی نشان میدهد.
این یافتهها ایده جدیدی را در درمان چاقی تقویت میکنند: درمانهای ترکیبی که همزمان چندین فرآیند فیزیولوژیک را هدف قرار میدهند، در مقایسه با تمرکز صرف بر کاهش اشتها، اثربخشی بیشتری خواهند داشت. شناسایی پروفایلهای بیمارانی که بیشترین سود را میبرند، مثلاً افرادی که مصرف انرژی آنها بهشدت کاهش یافته است، میتواند دریچهای به سوی پزشکی شخصیسازیشده بگشاید. در این رویکرد، تجویز دارو تنها بر اساس کنترل وزن یا اشتها انجام نمیشود، بلکه با توجه به وضعیت کلی متابولیک فرد تنظیم میگردد. با این حال، محققان تأکید میکنند که این یافتهها بر پایه مدل موشی بهدست آمده و نمیتوان آن را عیناً به انسان تعمیم داد. تفاوتهای قابلتوجهی بین گونهها در تنظیم متابولیسم، توزیع بافت چربی و پاسخ به دارو وجود دارد و بهکار آزمایشهای بالینی بیشتر در انسان برای تأیید این مکانیسمها ضروری است.
یافتههای این پژوهش نشان میدهد که مکانیسم اثر داروهای دوگانهاثر مانند تیرزپاتید فراتر از سرکوب اشتهاست و شامل فعالسازی متابولیک چربی قهوهای برای سوزاندن انرژی میشود. برای مربیان و ورزشکارانی که به دنبال بهینهسازی ترکیب بدنی هستند، این موضوع تأیید میکند که رویکردهای چندجانبه برای بهبود عملکرد متابولیک و مدیریت چربی بدن، نتایج پایدارتری دارند. تمرینات قدرتی و فعالیتهای هوازی منظم نیز بهطور طبیعی به حفظ و فعالسازی بافتهای چربی دینامیک کمک میکنند. این دادهها هنوز نیاز به تأیید بالینی در انسان دارند و نباید مبنای تغییر روتین تمرینی یا رژیم غذایی قرار گیرند.
