© 2026 فیترادو | FitRado — تمامی حقوق محفوظ است.
ساختهشده برای مربیان فیتنس ایرانی
محققان دانشگاه آریزونا در پژوهشی جدید دریافتند که ترکیبات ترپنیِ گیاه کنابیس میتوانند بدون ایجاد هرگونه اثر روانگردان یا «های» رایج، درد را بهطور قابلتوجهی کاهش دهند. این مطالعه با تکیه بر کارهای پیشین آزمایشگاه جان استرایشر، پروفسور داروسازی دانشگاه آریزونا، مسیر تازهای را برای توسعه داروهای ایمنتر گشوده است. استرایشر تأکید میکند که این ترکیبات برای کاهش دردهای حاد ناشی از آسیبهای فیزیکی (مانند برخورد انگشت به لبه میز یا تماس با جسم داغ) گزینهی مناسبی نیستند، اما در کاهش دردهای مزمن و پاتولوژیک عملکردی چشمگیر نشان دادهاند. این پژوهش نخستین باری است که اثرگذاری ترپنها را همزمان در مدلهای «فیبرومیالژیا» و «درد پس از جراحی» بررسی کرده است.
دانشمندان چهار ترپنِ متداول در گیاه کنابیس سااتیوا را روی مدلهای آزمایشگاهی آزمایش کردند. نتایج نشان داد هر چهار ترکیب کاهش درد قابلتوجهی ایجاد میکنند:
تحلیلهای تکمیلی نشان میدهد این ترکیبات از طریق گیرندهی آدنوزین A2a عمل میکنند؛ مسیری که کافئین نیز این گیرنده را هدف قرار داده و مسدود میسازد. حضور این سازوکار احتمال وجود خواص آرامبخش یا خوابآور را تقویت میکند که محققان آن را نیازمند بررسیهای بیشتر میدانند.
فیبرومیالژیا یکی از چالشبرانگیزترین دردهای مزمن است. بر اساس پژوهش منتشرشده در سال ۲۰۲۳، این اختلال حدود ۵ درصد از جمعیت جهان و ۴ میلیون بزرگسال در ایالات متحده را تحت تأثیر قرار میدهد و در زنان شایعتر است. گزینههای درمانی مؤثر برای آن محدودند و استرایشر معتقد است ترپنها میتوانند امیدبخش باشند.
از سوی دیگر، درد پس از جراحی در مرزی میان درد حاد و مزمن قرار دارد. با وجود انجام سالانه حدود ۳۱۰ میلیون عمل جراحی عمده در جهان، مدیریت این درد پیچیده است. استرایشر اشاره میکند که مخدرها درد را کنترل میکنند اما عوارضی مانند یبوست میتوانند خطر چسبندگیهای بعد از عمل را افزایش دهند. یافتهها نشان میدهد ترپنها میتوانند درمانی جایگزین نوین برای این مرحله از درد باشند.
تاد وندراه، مدیر مرکز جامع درد و اعتیاد، تأکید کرده است که بررسی ترکیبات طبیعی گیاهان، از جمله کنابیس، در کشف ساختارهای شیمیایی جدید نقشی بیبدیل دارد. او مثال داروی سماگلوتید (برند اکزمپیک) را میزند که ساختار آن از هیولای گیلای غرب آمریکا استخراج شده و نشاندهندهی پتانسیل شگفتانگیز ترکیبات طبیعی است. این پژوهش با حمایت بنیاد ملی بهداشت آمریکا (تاییدیه شمارهی R01AT011517) و با همکاری تیمی متشکل از کالب سیکینز، آلیسا ولبرن و ابیگایل شرچ انجام شده است.
یافتههای این پژوهش پیشبالینی نشان میدهد که ترپنهای گیاه کنابیس، بهویژه ژراونیول، پتانسیل بالایی برای مدیریت دردهای مزمن، فیبرومیالژیا و درد پس از جراحی دارند. سازوکار اثر آنها از طریق گیرندهی آدنوزین A2a احتمال وجود خواص آرامبخش را نیز مطرح میکند. برای مربیان، ورزشکاران و فعالان حوزه سلامت، این نکته حائز اهمیت است که دردهای مزمن و دردهای پس از مداخلات پزشکی مسیر درمانی متفاوتی نسبت به دردهای حاد تروماتیک نیاز دارند. با این حال، توجه به این موضوع ضروری است که تمامی این نتایج هنوز در مراحل آزمایشگاهی (مدلهای حیوانی) کسب شده و پیش از هرگونه استفادهی بالینی یا مکمل، نیازمند مطالعههای انسانی و تاییدیههای تخصصی پزشکی است.
