© 2026 فیترادو | FitRado — تمامی حقوق محفوظ است.
ساختهشده برای مربیان فیتنس ایرانی
کارآزمایی بالینی یکساله که توسط محققان دانشگاه یوتا، نیویورک و استنفورد انجام شده، نشان میدهد تغییر کوچک و شخصیسازیشدهی زاویه پا در هنگام راهرفتن میتواند دردی را بهطور چشمگیری کاهش دهد. این مطالعه که در نشریه معتبر The Lancet Rheumatology منتشر شده و رهبری آن را اسکات اولریچ از دانشکده مهندسی یوتا بر عهده دارد، نخستین کارآزمایی کنترلشده با دارونما است که ثابت میکند یک مداخله بیومکانیکی میتواند به درمان علائم آرتروز زانو کمک کند و حتی پیشرفت آسیب مفصلی را به تاخیر بیندازد.
پژوهشگران توضیح میدهند که در افراد مبتلا به آرتروز، بارهای مکانیکی بالاتر در زانو سرعت پیشرفت بیماری را افزایش میدهد. از آنجا که تغییر زاویه پا میتواند بار وارده به زانو را کم کند، ایدهی مداخلهی بیومکانیکی جدید نیست؛ اما این پژوهش نخستین شواهد مبتنی بر کارآزمایی بالینی کنترلشده برای اثربخشی آن ارائه میکند.
تمرکز این مطالعه بر افراد مبتلا به آرتروز خفیف تا متوسط در کمپارتمان داخلی (قسمت داخلی) زانو بود. این ناحیه معمولاً فشار بیشتری را نسبت به قسمت خارجی تحمل میکند و شایعترین محل برای بروز آرتروز زانو است. اما چالش اصلی اینجاست که بهترین الگوی اصلاحی برای همه یکسان نیست.
برخی افراد با چرخاندن پنجهها کمی به سمت داخل، بار زانو را کاهش میدهند، در حالی که برای برخی دیگر چرخش به سمت خارج مفیدتر است. اگر تغییر اشتباهی اعمال شود، ممکن است نهتنها کمکی نکند، بلکه تنش را بر بخش دردناک زانو افزایش دهد. اولریچ تأکید میکند که در آزمونهای قبلی مداخلهی یکسانی برای همه تجویز میشد که منجر میشد برخی افراد بار مفصلی خود را کاهش ندهند یا حتی آن را افزایش دهند. رویکرد شخصیسازیشده در این مطالعه، توانایی افراد را برای کاهش بار زانو بهبود بخشید و بهاحتمال زیاد در کاهش درد و حفظ غضروف مؤثر بود.
مطالعات مرتبط دیگر نیز این موضوع را تأیید میکنند. برای نمونه، یک پژوهش سال ۲۰۲۴ در نشریه Bioengineering نشان داد که چرخش به داخل یا خارج پا، قلههای متفاوتی از بار زانو را تحت تأثیر قرار میدهد بدون اینکه بهطور معناداری گشتاورهای مفصل مچ پا را افزایش دهد. همچنین تحقیقات دیگر تأیید کردهاند که این زاویه را میتوان با سنسورهای پوشیدنی در محیط خارج از آزمایشگاه اندازهگیری کرد.
در فرآیند غربالگری اولیه، شرکتکنندگان یک امآرآی پایه دریافت کردند و روی تردمیلهای حساس به فشار راه رفتند در حالی که دوربینهای ردیابی حرکت، مکانیک راهرفتن آنها را اندازهگیری میکرد. دادهها مشخص میکردند که هر فرد به چه میزان چرخش ۵ یا ۱۰ درجه و به کدام جهت داخلی یا خارجی پاسخ بهتری میدهد. افرادی که هیچیک از این تغییرات بار زانو را کم نمیکرد، از مطالعه خارج شدند که میتواند به رفع ابهام نتایج مطالعات پیشین کمک کرده باشد.
از مجموع ۶۸ شرکتکننده، نصف گروه مداخله واقعی و نیمه دیگر گروه دارونما بودند که زاویه طبیعی خود را حفظ کردند. هر دو گروه شش جلسه آموزشی هفتگی را در آزمایشگاه گذراندند. در این جلسات، شرکتکنندگان روی تردمیل راه میرفتند و دستگاهی روی ساق پا، با ارتعاشهای لرزاننده، به آنها کمک میکرد زاویه پای تجویز شده را حفظ کنند. پس از دوره آموزشی، از آنها خواسته شد روزانه حداقل ۲۰ دقیقه این الگوی راهرفتن را تمرین کنند تا به یک حرکت خودکار تبدیل شود.
بازرسیهای پیگیری نشان داد که شرکتکنندگان بهطور متوسط تنها یک درجه از زاویه تجویز شده انحراف داشتند. پس از یک سال، گروه مداخله کاهش درد خود را بین سطح مسکنهای بدون نسخه مانند ایبوپروفن و داروهای مخدر گزارش کردند. اسکنهای امآرآی نیز کندتر شدن تخریب نشانگرهای سلامت غضروف را در این گروه نشان داد که برای محققان بسیار هیجانانگیز بود.
یکی از جذابترین ویژگیهای این روش، عدم نیاز به دارو، جراحی، بریس یا دستگاههای قابلپوشیدن همیشگی است. برخی از شرکتکنندگان بیان کردند که این روش بخشی طبیعی از بدن آنها شده و نیازی به وابستگی به دارو ندارند. این پایبندی بلندمدت میتواند بزرگترین نقطه قوت این مداخله باشد.
بسیاری از افراد دههها قبل از نامزدی برای تعویض مفصل، به آرتروز مبتلا میشوند. اولریچ توضیح میدهد که بهویژه برای افراد در دهه ۳۰، ۴۰ و ۵۰ زندگی، آرتروز میتواند به معنای دههها مدیریت درد پیش از جراحی تعویض مفصل باشد. این مداخله میتواند آن شکاف درمانی بزرگ را پر کند. یک چکیده کنفرانس سال ۲۰۲۶ در Osteoarthritis and Cartilage نیز نشاندهنده علاقه مستمر محققان به کارآزماییهای کنترلشده با دارونما در این زمینه است.
پژوهشگران تأکید میکنند که این یافتهها به معنای توصیهی سادهی پنجه را به داخل یا خارج بچرخان نیستند. سودمندی روش منوط به اندازهگیری دقیق و شخصیسازی است. در برخی موارد، تنظیم اشتباه میتواند استرس مفصل را بهجای کاهش، افزایش دهد.
سیستم ردیابی حرکت فعلی گرانقیمت و زمانبر است، بنابراین محققان روی سادهسازی فرآیند برای کاربرد کلینیکی کار میکنند. اولریچ میگوید که آنها و دیگران فناوریهایی توسعه دادهایم که میتواند این مداخله را با سنسورهای همراه مانند ویدیوی هوشمند و کفشهای هوشمند در محیط بالینی شخصیسازی و ارائه کند. مطالعات آینده برای در دسترس قرارگیری گستردهی این روش به کارآزماییهای بیشتری نیاز دارد.
برای مربیان، متخصصان تناسب اندام و کارکنان باشگاهها، این یافته نشان میدهد که اصلاح بیومکانیک راهرفتن میتواند یک ابزار کمکی ارزشمند برای مدیریت فشار روی زانوی ورزشکاران یا مراجعین با درگیریهای مفصلی خفیف تا متوسط باشد. با این حال، همانطور که در پژوهش تأکید شد، این روش نباید بهصورت سرخود و با یک الگوی ثابت برای همه اعمال شود. بهترین رویکردها به شرح زیر است:
