© 2026 فیترادو | FitRado — تمامی حقوق محفوظ است.
ساختهشده برای مربیان فیتنس ایرانی
پژوهشگران مؤسسه علمی وایسمان با انتشار یافتههای خود در مجله EMBO، به پروتئینی به نام MTCH2 (با نام مستعار Mitch) دست یافتهاند که نقش عمدهای در مدیریت انرژی سلولی و ذخیره چربی ایفا میکند. یافتههای جدید نشان میدهد که حذف این پروتئین در سلولهای انسانی، سرعت سوزاندن چربیها و کربوهیدراتها را افزایش داده و فرآیند تولید سلولهای چربی جدید را کاهش میدهد. این کشف در ادامهی مطالعات پیشین روی موشها انجام شده بود که در آنها حذف Mitch از بافت عضلانی، منجر به بهبود ترکیب بدنی، افزایش مقاومت در برابر چاقی و رشد فیبرهای عضلانی بیشتر میشد. فیبرهای عضلانی غنیشده با اکسیژن، مستقیماً با استقامت فیزیکی و عملکرد بهتر قلب در ارتباط هستند.
برای درک این پدیده، تیم تحقیقاتی تمرکز خود را بر میتوکندریها، اندامکهای تولیدکنندهی انرژی در سلولها، معطوف کرد. شکل و سازمانیافتگی میتوکندریها نشانگر نحوهی تولید انرژی است؛ گاهی اوقات این اندامکها در هم میپیوندند و شبکههای بزرگی را تشکیل میدهند که تولید انرژی را بهینه میکند، اما در شرایط دیگر به واحدهای کوچک و جداگانه تبدیل میشوند که کارایی کمتری دارند. پروفسور آتان گروس و همکارانش کشف کردند که Mitch با تنظیم این ادغام میتوکندریها عمل میکند. وقتی Mitch حذف میشود، شبکهی میتوکندریها از هم میپاشد، تولید انرژی ناکارآمد شده و سلول در وضعیت مداوم کمبود انرژی قرار میگیرد. در نگاه اول این حالت مضر به نظر میرسد، اما برای افزایش مصرف انرژی و کاهش تجمع چربی، این ناکارآمدی میتواند به نفع بدن تمام شود. سلولهایی که در تولید انرژی با مشکل مواجهاند، برای جبران نیاز خود مجبور میشوند سوخت بیشتری مصرف کنند.
برای تایید این سازوکار در انسان، دکتر سابیتا چوراشیا و تیمش با استفاده از مهندسی ژنتیک، پروتئین Mitch را از سلولهای انسانی حذف کردند. نتایج چشمگیر بود: حذف Mitch باعث افزایش تنفس سلولی شد؛ فرآیندی که در آن سلول با مصرف اکسیژن، انرژی را از منابعی مانند چربیها و کربوهیدراتها تولید میکند. این همان دلیلی است که استقامت عضلانی بهبودیافتهی موشها را توضیح میدهد. با توجه به نیاز بیشتر سلولهای دستکاریشده به انرژی، شکست چربیها، کربوهیدراتها و اسیدهای آمینه افزایش یافت. نکتهی جالب اینجاست که در حالی که سلولهای عادی بیشتر به کربوهیدرات و پروتئین متکی هستند، سلولهای فاقد Mitch چربی را به سوخت اصلی خود تبدیل کردند. پروفسور گروس توضیح میدهد که حذف Mitch باعث کاهش شدید چربیهای غشای سلولی شده و این چربیها به جای ذخیره شدن، برای تولید انرژی تجزیه میشوند. به عبارت دیگر، Mitch سرنوشت چربی در سلولهای انسانی را تعیین میکند.
علاوه بر افزایش سوزاندن چربی، پژوهشگران به یک اثر مهم دیگر نیز پی بردند. مطالعات قبلی نشان داده بود که سطح این پروتئین در زنان مبتلا به چاقی معمولاً بالاتر است. از این رو، محققان بررسی کردند که آیا حذف Mitch بر تشکیل سلولهای چربی جدید تأثیر میگذارد یا خیر. سلولهای چربی از پیشسازها (پروژینیتورها) منشأ میگیرند که تحت شرایط مناسب، با تجمع چربی به سلولهای بالغ و ذخیرهساز تبدیل میشوند. وقتی Mitch از این سلولهای پیشساز حذف شد، این تبدیل بسیار دشوارتر شد. محیط سلولی بدون Mitch برای سنتز چربیهای جدید مساعد نیست. کاهش توانایی ساخت غشاها مانع رشد و تکامل سلول به مرحلهی تمایز میشود. فرآیند تجمع چربی به انرژی فراوانی نیاز دارد، اما در سلولهای فاقد Mitch کمبود انرژی حس میشود. همچنین بیان ژنهای لازم برای تمایز سرکوب شده و مواد حیاتی برای این فرآیند کم میآید. در نتیجه، تشکیل سلولهای چربی جدید و تجمع چربی به میزان قابلتوجهی کاهش مییابد.
این پژوهش هنوز در مرحلهی پایهای است و راهی مستقیم برای درمان یا مکملسازی محسوب نمیشود، اما مسیر بیولوژیکی قدرتمندی را برای تحقیقات بعدی دربارهی چاقی و حفظ تودهی عضلانی در کنار کاهش چربی آشکار کرده است. برای ورزشکاران، مربیان و مدیران باشگاهها، این یافته تأیید میکند که بهینهسازی عملکرد میتوکندریها از طریق تمرینات استقامتی با شدت مناسب، تغذیهی متعادل و مدیریت استرس، میتواند به طبیعیترین شکل به بهبود سوختوساز چربی کمک کند. به جای جستجوی راهحلهای سریع، تمرکز بر سازگاری سیستمهای انرژی بدن با تمرینات منظم، ریکاوری کافی و پرهیز از کمتغذاییهای شدید، همسو با یافتههای علمی جدید، کلید دستیابی به ترکیب بدنی پایدار و عملکرد ورزشی بالاتر است.
