© 2026 فیترادو | FitRado — تمامی حقوق محفوظ است.
ساختهشده برای مربیان فیتنس ایرانی
مطالعه‌ی جدید «ری‌اکت» (REACT) که نتایج فاز اول آن در مجله‌ی معتبر New England Journal of Medicine و همایش ESC 2026 منتشر شده، تصویری شگفت‌انگیز از بیماری عروقی خاموش ارائه می‌دهد. این پژوهش بین‌المللی با همکاری Rigshospitalet دانمارک و CNIC اسپانیا و با بودجه‌ی ۲۳ میلیون یورویی بنیاد نوو‌نوردیسک انجام شده است. محققان بر روی ۱۶۸۰۸ بزرگسال بدون سابقه‌ی بیماری قلبی-عروقی یا علائم بالینی، تصویربرداری پیشرفته انجام دادند. نتیجه نشان داد ۵۷.۱ درصد این افراد دارای پلاک‌های آترواسکلروتیک هستند. شگفت‌انگیزتر آنکه در گروه سنی ۱۸ تا ۲۹ سال، تقریباً یک‌هشتم شرکت‌کنندگان علائم رسوب پلاک در حداقل یک رگ را داشتند.
پروفسور هنینگ بوندگارد و دکتر بورخا ایbanez، معماران اصلی این طرح، تأکید می‌کنند که رویکرد سنتی پیشگیری قلبی بر پایه‌ی تخمین احتمال وقوع بیماری بر اساس عواملی مانند فشار خون، کلسترول و سیگار استوار است. اما داده‌های جدید نشان می‌دهد نمرات ریسک معمول مانند SCORE2 تنها بخش بسیار کوچکی از افرادی را که پلاک عروقی خاموش دارند، شناسایی می‌کنند. این یعنی فرد ممکن است از نظر محاسبات کلاسیک «کم‌خطر» به نظر برسد، در حالی که بیماری در رگ‌ها در حال پیشرفت است. راهکار پیشنهادی پژوهشگران، گذار به پارادایمی است که در آن بیماری مستقیماً از طریق تصویربرداری و قبل از بروز علائم تشخیص داده شود تا مداخلات پیشگیرانه و درمان عوامل خطر، بر اساس وجود واقعی پلاک هدایت گردد.
تحلیل داده‌های تصویربرداری نشان داد که آترواسکلروز می‌تواند در جوانی بسیار زودتر از تصور رایج آغاز شود. شیوع بیماری با افزایش سن به‌طور پیوسته بالا می‌رود به‌طوری که در گروه ۶۰ تا ۷۰ ساله‌ها، حدود ۹ از ۱۰ نفر درگیر پلاک عروقی هستند. مطالعه‌ی تفاوت‌های جنسیتی نیز نشان داد الگوی ابتلای مردان حدود ۵ تا ۱۰ سال سریع‌تر آغاز می‌شود. در مقابل، زنان اوج افزایش شیوع را در بازه‌ی ۴۰ تا ۶۰ سالگی تجربه می‌کنند که با دوران یائسگی همپوشانی دارد. این یافته‌ها بر ضرورت طراحی راهبردهای پیشگیری متناسب با جنس و مرحله‌ی زندگی تأکید می‌کند. همچنین، همپوشانی بالای پلاک در عروق کرونر با عروق کاروتید و فمورال، مسیر ساده‌تری را برای غربالگری باز کرده است. از آنجا که سونوگرافی عروق گردن و پا سریع، غیرتهاجمی و قابل‌انجام توسط دستگاه‌های قابل‌حمل است، پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند این ابزار به‌زودی به استاندارد اصلی غربالگری در مراحل اولیه‌ی بزرگسالی تبدیل شود.
این طرح بزرگ که قرار است در هشت سال و دو فاز اجرا شود، فاز نخست (REACT-DETECT) آن از سال ۲۰۲۴ آغاز شده و داده‌های کنونی، جامع‌ترین نقشه‌ی تکامل بیماری در تمام بازه‌های بزرگسالی را ارائه می‌دهد. بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، فاز دوم (REACT-PROTECT) در صورت تأیید بودجه، از سال ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۲ ادامه خواهد داشت. در این مرحله، محققان یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده‌ی بزرگ راه‌اندازی می‌کنند تا مستقیماً بررسی کنند آیا پیشگیری هدایت‌شده با تصویربرداری می‌تواند پیشرفت سیستمیک آترواسکلروز را کند کند یا خیر. هدف بلندمدت، تعیین تأثیر این روش در پیشگیری از سکته‌ی قلبی، سکته‌ی مغزی و سایر وقایع قلبی-عروقی در مقایسه با شیوه‌های فعلی است. تیم پژوهشی هم‌اکنون در حال توسعه‌ی همکاری‌ها با کشورهای هند، سنگاپور، تانزانیا و مکزیک است تا اعتبارسنجی این یافته‌ها را در جمعیت‌های مختلف جهانی انجام دهد.
یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که تکیه‌ی صرف بر نمرات ریسک سنتی، ممکن است بخش قابل‌توجهی از رسوبات عروقی خاموش را نادیده بگیرد. برای ورزشکاران، مربیان و عموم افراد فعال در باشگاه‌ها، این پیام کاربردی واضح است: سبک زندگی سالم، مدیریت وزن و فشار خون همواره پایه‌ی اصلی سلامت عروقی است، اما نادیده گرفتن علائم پنهان عروقی به‌ویژه در سنین جوانی و میانسالی یا داشتن تفاوت الگوی بیماری بر اساس جنسیت، می‌تواند منجر به قضاوت نادرست درباره‌ی وضعیت سلامت شود. اگرچه تصویربرداری هدفمند هنوز به‌طور روتین برای همه توصیه نمی‌شود، اما آگاهی از این که آترواسکلروز می‌تواند سال‌ها بدون علامت پیشرفت کند، اهمیت پایش مستمر شاخص‌های بیوشیمیایی، تغذیه‌ی آنتی‌اکسیدانی، مدیریت استرس و فعالیت بدنی منظم را پررنگ‌تر می‌کند. مربیان و باشگاه‌داران می‌توانند با تأکید بر رویکرد پیشگیرانه‌ی زودهنگام و عدم اتکا به معیارهای تک‌بعدی ریسک، فرهنگ سلامت قلبی را در جامعه‌ی ورزشی ارتقا دهند.
